معرفی رشته مهندسی مکانیک
رشته مهندسی مکانیک بخشی از علم فیزیک است که از طریق کنکور ریاضی میتوان در آن تحصیل کرد و در این رشته با استفاده از مفاهیم پایه فیزیک و ریاضی به بررسی حرکت اجسام و نیروهای وارد بر آنها می پردازد و سعی دارد به طرحی نو در زمینه فن شناسی و صنعت برسد و در راه پیشرفت انسان قدم بردارد.
پس رشته مهندسی مکانیک، رشته پیاده کننده علم فیزیک است چون حرکت خودرو و عوامل موثر بر روی آن برعهده فیزیک است. اما چگونگی حرکت بر عهده مکانیک است.
گرایشهای مقطع کارشناسی رشته مهندسی مکانیک عبارتند از:
- مکانیک در طراحی جامدات: طراحی انواع مکانیزمها و ماشینآلات صنعتی از نظر جامداتی، دینامیکی و ارتعاشاتی
- مکانیک در حرارت و سیالات: طراحی انواع سیستمهای انتقال انرژی و جرم از نظر سیالاتی، ترمودینامکی و انتقال حرارتی
- مکانیک در ساخت و تولید: ساخت و تولید انواع ماشین آلات صنعتی با به کار بردن تکنولوژی مربوط به ابزارسازی، ریختهگری، جوشکاری، فرم دادن فلزات و غیر
- تاسیسات حرارتی و برودتی: طراحی سیستمهای حرارتی، سردخانهای، تهویه مطبوع و غیره
- مکانیک خودرو: طراحی، تعمیر و نگهداری انواع قطعات خودرو؛ مکانیک نیروگاه شامل طراحی و تعمیر و نگهداری انواع نیروگاهها
گرایشهای مقطع کارشناسی ارشد و دکتری مهندسی مکانیک نیز عبارتند از:
- گرایش طراحی کاربردی (ادامه گرایش طراحی جامدات)
- گرایش تبدیل انرژی (ادامه گرایش حرارت و سیالات)
- گرایش ساخت و تولید (ادامه گرایش ساخت و تولید)
- گرایش مهندسی پزشکی–بیومکانیک: طراحی و ساخت تجهیزات و مواد لوازم پزشکی، ایمپلنتها، اورتزها و پروتزهای مناسب و سازگار با بدن موجود زنده
- گرایش سیستم محرکه خودرو: طراحی بهینه موتور برای کاهش مصرف سوخت و بهبود پارامترهای عملکردی موتور نظیر توان و گشتاور
- گرایش سیستمهای تعلیق ترمز و فرمان: طراحی کارآمد خودرو از جنبههای فرمانپذیری، قابلیت کنترل، پایداری و جذب ارتعاشات و نوسانات جاده
- گرایش سازه بدنه خودرو: طراحی خودروهایی با عملکرد بهتر در تصادفات، کمترین مقاومت در مقابل جریان هوا و همچنین مواد بکار رفته در ساخت بدنه خودرو
- سیستمهای انرژی و محیط زیست: طراحی سیستمهای بهینه مصرف سوخت بر اساس معیارهای اقتصادی
- مهندسی هستهای: طراحی و استفاده از انرژی هستهای، شامل سه گرایش پرتوپزشکی، طراحی راکتور و چرخ سوخت
- مهندسی دریا: شامل طراحی کشتی و سازههای دریایی (مثل اسکلهها و سکوهای نفتی متحرک)، سیستمهای موتور گیربکس، پایداری کشتی در مقابل امواج جانبی و طراحی مربوط به ناوبری (مسیریابی کشتی)
- مکاترونیک: گرایش مکاترونیک (مهندسی مکانیک-الکترونیک) ترکیب سه رشته مهندسی مکانیک، مهندسی الکترونیک و مهندسی کامپیوتر است. در این رشته رسیدن به نگاهی یکپارچه برای سیستمهای متشکل از اجزای مکانیکی، الکترونیکی، کنترلی و نرمافزاری دنبال میشود. به عبارت دیگر، ایجاد و استفاده از ارتباط داخلیِ میان رشتههای مهندسی مرتبط با اتوماسیون و خودکارسازی با هدف به خدمتگیری یک نمایه از کنترلِ پیشرفته در سیستمهای ترکیبی، اصلیترین رسالت مکاترونیک است که میتواند در نهایت باعث رسیدن به سیستمهای سادهتر، ارزانتر، راحتتر و انعطافپذیرتر شود.
رایجترین مشاغل در بازار کار مهندسی مکانیک
کارشناس مهندسی مکانیک
یکی از رایجترین مشاغل در مهندسی مکانیک، این شغل است. این کارشناسان، وظایفی عمومی به عهده دارند و کار آنها شامل طراحی، نصب و تعمیر قطعات مکانیکی در تمامی صنایع است. معمولا فارغالتحصیلان مقطع لیسانس این رشته میتوانند به عنوان کارشناس مشغول به کار شوند.
کارشناس ارشد مهندسی مکانیک
این شغل نیز همانند شغل بالاست ولی تفاوت آن در سطح جایگاه شغلی است. معمولا یک کارشناس ارشد به کار چندین کارشناس نظارت دارد. کسی که در این جایگاه شغلی قرار میگیرد، دستگاهها، تجهیزات و سیستمهای مکانیکی و الکترونیکی را طراحی کرده، میسازد، تست میکند و بهبود میبخشد. این مهندسین از نرمافزار CADD برای طراحی ماشینهای مکانیکی قوی مثل ژنراتورها، توربینها و موتورها استفاده میکنند. این کارشناسان ارشد، در قالب یک تیم کار میکنند و به فرآیند ساخت، نظارت دارند. مدرک تحصیلی مورد نیاز برای تصاحب این شغل، مدرک کارشناسی ارشد مکانیک است. بازار کار هر دو شغل کارشناس و کارشناس ارشد این رشته از سال ۲۰۱۹ تا سال ۲۰۲۹، حدود چهار درصد رشد دارد که چیزی برابر با رشد میانگین تمامی مشاغل است.
کارشناس تکنولوژی ساخت و تکنسین ساخت
این دو شغل تفاوت چندانی با هم دیگر ندارد. هم کارشناس تکنولوژی ساخت و هم تکنسین ساخت، به عملکرد ماشینآلات خط تولید در کارخانهها نظارت دارند. به علاوه، این کارشناسان و تکنسینها، ماشینآلات خط تولید را طراحی هم میکنند. این دو شغل در صنایع مختلفی مثل خودروسازی، الکترونیک، ساخت کامپیوتر و موبایل، هوافضا، مهندسی پزشکی و … کاربرد دارند. ممکن است کارشناس تکنولوژی ساخت را اپراتور ساخت، اپراتور تولید یا مونتاژکار هم بنامند. بازار کار مهندسی مکانیک ساخت و تولید از سال ۲۰۱۹ تا سال ۲۰۲۹، تنها یک درصد رشد دارد. دلیل این موضوع میتواند اتوماسیون بیشتر فرآیندهای تولید و استفادهی بیشتر از رباتها و سنسورها در خطوط تولید باشد.
کارشناس تعمیر و نگهداری
کارشناسان تعمیر و نگهداری بر عملکرد ماشینآلات صنعتی و خطوط تولید نظارت داشته و آنها را طبق برنامههایی از پیش تعیین شده، سرویس میکنند. به علاوه، هرگاه این ماشینآلات دچار مشکل شوند، کارشناس تعمیر و نگهداری باید آنها را تعمیر کند. این مهندسین باید برنامههایی زمانی برای سرویس منظم تأسیسات و ماشینآلات تنظیم کرده و مطابق با آنها، دستگاهها را سرویس کنند. به علاوه، این دستگاهها باید به طور پیوسته تست شده و در صورت هرگونه ایرادی، بلافاصله تعمیر شوند. این شغل نیز از سال ۲۰۱۹ تا سال ۲۰۲۹، حدود چهار درصد رشد خواهد داشت.
مهندس مکانیک خودرو
این مهندسین در قالب تیمهایی، خودروها را طراحی کرده، میسازند و آزمایش میکنند. معمولا شرکتهای خودروسازی فارغالتحصیلان این رشته را استخدام میکنند. کار یک مهندس مکانیک خودرو، طراحی خودروهای جدید برای توسعه، انجام تستهای آزمایشگاهی و سنجش ایمنی، عیبیابی و رفع اشکال طراحیها و ساخت خودروهاست. بازار کار مهندسی مکانیک خودرو نیز از سال ۲۰۱۹ تا سال ۲۰۲۹، چهار درصد رشد خواهد داشت.
نقشهکش صنعتی
نقشهکش صنعتی کسی است که خطوط تولید را طراحی میکند. این افراد باید دانش کافی در رابطه با نحوهی عملکرد قطعات مکانیکی در خطوط تولید و ماشین آلات صنعتی را داشته باشند تا بتوانند نقشههای تأسیسات صنعتی را طراحی کنند. اطلاعات آماری دقیقی در رابطه با وضعیت بازار این شغل در دسترس نیست ولی به نظر میرسد که با افزایش نقش نرمافزارها و هوش مصنوعی در صنعت، بازار این شغل رو به ضعیف شدن باشد.
مهندس سیستمهای سرمایشی، گرمایشی و تهویهی مطبوع
مهندس سیستمهای سرمایشی، گرمایشی و تهویهی مطبوع (HVAC) کسی است که تأسیسات و دستگاههای HVAC مثل چیلرها، فنکویلها، اسپلیتها، رادیاتورها و … را طراحی کرده و میسازد. به علاوه، این مهندسین نقشهی سیستمها HVAC در ساختمانهای مسکونی، تجاری، اداری و سالنهای صنعتی را طراحی کرده و آن را اجرا مینمایند. انتظار میرود که این شغل از سال ۲۰۱۹ تا سال ۲۰۲۰، حدود چهار درصد رشد داشته باشد.
مهندسی پزشکی
این شغل یکی از مهیجترین شاخههای رشتهی مکانیک است. دستگاههای مکانیکی در پزشکی و مراقبت از بیماران، کاربردهای خیلی زیادی دارند. به علاوه، ساخت خیلی از اندامهای مصنوعی، نیازمند دانش و مهارتهای این متخصصان است. به علاوه، این متخصصان باید پشتیبانی فنی از دستگاههای مکانیکی مورد استفاده در پزشکی را فرآهم بیاورند. هم شرکتهای ساخت تجهیزات پزشکی و هم بیمارستانها و مراکز بازپروری معلولین، نیاز به استخدام مهندس مکانیک پزشکی دارند. بازار کار مهندسی پزشکی نیز از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۹، چهار درصد رشد خواهد داشت. این شغل، از پردرآمدترین مشاغل در بازار کار مهندسی مکانیک میباشد.
هنوز بررسیای ثبت نشده است.